Kwam je dit jaar een kop tegen over de AI-verordening, dan ging die waarschijnlijk over uitstel. En dat klopt. Alleen denken veel bedrijven daardoor dat er de komende anderhalf jaar niets gebeurt.
Dat is niet zo. Op 2 augustus 2026 treedt er wel degelijk iets in werking. Alleen niet het onderdeel waar iedereen zich op had voorbereid. En juist dat maakt het de moeite waard om er even bij stil te staan.
Wat is uitgesteld en wat niet
De verplichtingen voor AI met hoog risico zijn doorgeschoven. Regels voor systemen in biometrie, kritieke infrastructuur, onderwijs, werk, migratie en grenscontrole gelden nu vanaf **2 december 2027**.
Artikel 50 schoof niet mee. De transparantieregels gelden vanaf **2 augustus 2026**.
Dat verschil telt, want de twee sets regels raken heel andere bedrijven. Hoog risico treft een kleine groep organisaties die zware systemen bouwt. Artikel 50 treft bijna iedereen met een chatbot, een AI-functie in het product, of content die een model heeft helpen schrijven.
Dat is een veel grotere groep. En het grootste deel kijkt de andere kant op.
De vier verplichtingen
eruggebracht tot wat ze echt vragen:
**Zeg dat mensen met een machine praten.** Wie met een AI-systeem praat, moet weten dat het een AI is. Alleen als dat al overduidelijk is, hoef je het er niet bij te zeggen. En die lat ligt hoger dan de meeste bedrijven denken: een widget die zichzelf een bot noemt is duidelijk, een chatvenster dat klinkt als een medewerker niet.
**Markeer AI-content zo dat een machine het kan lezen.** Alles wat AI maakt (audio, beeld, video, tekst) moet een markering meekrijgen waaraan te zien is dat het kunstmatig is. Niet met een zichtbaar label, maar met een signaal dat software kan uitlezen.
**Meld emotieherkenning en biometrische categorisering.** Herkent je systeem emoties, of deelt het mensen in op basis van hun gezicht of stem? Dan heb je de plicht om ze dat te vertellen.
**Label AI-tekst over onderwerpen van algemeen belang**. Publiceer je AI-gegenereerde tekst over onderwerpen van algemeen belang, dan moet je dat erbij vermelden. Tenzij een mens de tekst heeft nagekeken en er redactioneel verantwoordelijk voor is. Voor deepfakes geldt hetzelfde, met een uitzondering voor werk dat duidelijk artistiek is.
Hoe markeer je iets eigenlijk?
Markeren is de vaagste van de vier verplichtingen. De Commissie publiceerde er daarom een gedragscode voor: de Code of Practice on Transparency of AI-generated Content, opgesteld door onafhankelijke experts via het AI Office. Die code gaat over de label- en markeringsplichten uit artikel 50, lid 2, 4 en 5.
Ben je aanbieder of gebruiksverantwoordelijke?
Deze vraag wordt intern vaak overgeslagen. Toch bepaalt hij welke verplichtingen bij jou liggen en welke bij iemand anders.
Twee situaties.
Je koopt een chatbot en zet hem op je site. Je gebruikt het systeem. In de wet heet dat gebruiksverantwoordelijke.
Je bouwt AI in je eigen product en verkoopt dat onder je eigen naam. Je levert het systeem. In de wet heet dat aanbieder.
Veel bedrijven zijn allebei tegelijk. Je verkoopt een product met AI erin, en ondertussen staat er een ingekochte chatbot op je eigen website. Twee rollen, twee sets verplichtingen, binnen hetzelfde bedrijf.
Waarom dat uitmaakt: markeren is de taak van de aanbieder. Die zorgt dat AI-content herkenbaar is als AI-content. Melden is de taak van degene die het systeem inzet. Die vertelt de gebruiker dat hij met AI praat.
Zit je in de verkeerde rol, dan zit je te wachten op iets wat niemand doet. Jij gaat ervan uit dat de leverancier het regelt. De leverancier gaat ervan uit dat jij het meldt. En dan gebeurt er dus niets.
Er zijn uitzonderingen, maar ze gelden minder vaak dan je denkt
Content waarbij het overduidelijk om AI gaat, valt erbuiten. Net als korte stukjes, code en uitvoer van machine naar machine. Gesloten industriële ontwikkeling valt buiten de scope, en er is een beperkte uitzondering voor business-to-business. Gewone schrijfhulp telt niet als genereren. En tekst die echt door een mens is nagekeken, valt buiten de labelplicht.
Die laatste is de uitzondering waar uitgevers naar zullen grijpen. Maar hij geldt alleen als die controle er ook echt was. Redactionele verantwoordelijkheid betekent dat iemand aanspreekbaar is op de uitkomst. Niet dat iemand er even overheen heeft gelezen.
Eén datum die de meeste artikelen missen
Er is een overgangstermijn. Systemen die vóór 2 augustus al op de markt waren, krijgen tot **2 december 2026** de tijd om aan de markerings- en detectieplicht te voldoen.
Bracht je vorig jaar een AI-functie uit, dan heb je nog vier maanden extra. Breng je er volgende maand een uit, dan geldt die termijn niet.
Wat het kost om het fout te hebben
De handhaving ligt bij de nationale markttoezichthouders. Boetes voor overtreding van artikel 50 lopen op tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van wat hoger uitvalt. Voor kleinere bedrijven wordt naar evenredigheid gekeken.
Maar dat bedrag is niet het interessantste. Interessanter is dat deze verplichtingen van buitenaf zichtbaar zijn. Iedereen kan je product openen en zien of de chatbot zichzelf voorstelt. Compliance is hier geen document dat je bij een audit tevoorschijn haalt. Het is een eigenschap van je interface, en iedereen die het wil nakijken kan dat doen. Een concurrent bijvoorbeeld.
Wat je deze week kunt doen
*Maak een lijst van elke plek waar AI een gebruiker raakt.** Chatwidgets, gegenereerde samenvattingen, opgestelde mails, productteksten, supportantwoorden, beeldgeneratie. De meeste bedrijven onderschatten die lijst, omdat de functies stuk voor stuk zijn binnengeslopen.
**Bepaal per functie of je aanbieder of gebruiksverantwoordelijke bent.** Per functie, niet per bedrijf. Binnen één product kan het antwoord verschillen.
**Kijk wat je leveranciers hebben geleverd.** Zet je andermans model in, dan ligt de markeringsplicht bij hen. Of ze eraan voldoen, is jouw risico.
**Noteer welke uitzondering je gebruikt, als je er een gebruikt.** Een uitzondering die je niet hebt opgeschreven, kun je later niet verdedigen.
Samenvatting
De grote deadlines van de AI-verordening zijn verschoven. De transparantieregels niet. En die raken een veel bredere groep bedrijven dan de onderdelen die zijn uitgesteld.
Je hebt hier geen compliance-programma voor nodig. Wel moet je weten waar AI je gebruikers raakt, en wie verantwoordelijk is om dat te melden.